Basale twijfel
februari 6, 2024
Het egoïsche brein
februari 20, 2024
Laat alles zien

Een vol hoofd hebben

Binnen de psychologie is lang geleden de geest van de mens vergeleken met een computer; we begrepen toen nog niet veel van de computer maar ook niet van de geest. De metafoor hielp ons beide meer te begrijpen. Wat daar onder andere duidelijk gemaakt werd was dat de informatie die binnen was gekomen moest worden herschikt. Losse informatie moest goed ingedeeld worden zodat er meer ruimte ontstond op de harde schijf maar ook in je hoofd. Defragmenteren heette dat.

Veel later ontdekte neurowetenschappers het zogenaamde Default Mode Network (DMN) in het brein van de Mens. Het zijn samenwerkende hersengebieden – gelegen in het nadenkende brein – wat ervoor zorgt dat ervaringen worden verwerkt, informatie wordt opgeslagen en verbanden worden gelegd. Nieuwe ervaringen worden op die manier verbonden aan eerdere herinneringen en geïntegreerd met ons zelfbeeld, gevoel van eigen waarde en het zelfbewustzijn. Met deze defragmentatie ontstaat een vertaling naar verhalen over onszelf en onze verwachtingen over de wereld. Het wordt ook wel de dwaalmodus genoemd. Dit deel van het brein kan – vooral in rust – alle kanten opschieten waardoor je de meest vreemde gedachten en ideeën kan krijgen. Bron van innovatie en oplossingen voor stukgelopen processen! Deze dwaalmodus is vooral actief als we als mens niet met iets bezig zijn; als er geen focus is op een bepaalde taak

Dit proces van het default mode network werkt alleen op deze manier wanneer je brein in een zekere balans verkeerd. Als er teveel stress ervaren wordt, te weinig slaap genoten wordt of als je te weinig ontspanning of beweging hebt, wordt het default mode network ook actief als je wel met iets gerichts bezig bent. Je probeert te lezen maar je gedachten schieten alle kanten op. Je focus richten op een taak wordt lastig; je ervaart een vol hoofd en je concentratievermogen gaat scherp achteruit. Je maakt meer fouten en allerlei situaties krijgen een negatieve lading. Het defragmentatie proces werkt dan de andere kant op en je gaat meer piekeren – ook in rust – je zorgen maken en er ontstaat een proces van herkauwen van situaties waar je weinig mee kan. Een breed gevoel van negativiteit leidt tot hulpeloosheid en machteloosheid. Eenmaal in die negatieve spiraal gedoken, is het moeilijk om de zonzijde van het bestaan weer te kunnen zien.

Een tegenbeweging is aan de orde. Je geest is onrustig en voorziet je van allerlei onprettige gedachten. Als daar angst en niet verwerkte trauma bij komen dan zit je mentaal in een storm. Rust en regelmaat – jezelf kaderen – is dan fysiek aan de orde. Mediteren wordt door neurowetenschappers gezien als de beste methode om tot herstel te komen van een ontregeld Default Mode Network. Dat is heel lastig omdat je hele lijf niet stil kan zitten; je wilt juist van alles gaan doen – je fysiek richten – om maar niet in die negatieve gedachten te komen. Daardoor raken we steeds meer in onbalans en versterken we de negatieve dwaalmodus. Mediteren kan je dan zien als afkicken – cold turkey – van een ongezonde leef- en denkstijl. Je brein heeft herstel nodig en daarvoor moet je in de storm gaan zitten en je adem gaan tellen; jezelf trainen in een simpele concentratie oefening. Niet omdat het leuk is maar omdat het voedsel voor ons brein is. We hebben in de geest een zekere balans nodig anders loopt de schijf vol.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *