Is helpen wel helpen
november 27, 2023
De essentie van mediteren
januari 14, 2024
Laat alles zien

Onbaatzuchtige doelmatigheid

Op 22 december staat de zon in zijn Noordelijke top. De langste nacht wordt dan de zonnewende genoemd. Het Licht komt weer terug. Overal op de wereld wordt dat in zekere zin gevierd. Het Licht, brenger van leven, keert terug met kleine stapjes en daarmee is de cyclus van het jaar weer rond. Sommigen gaan Kerst vieren, anderen branden een groot vuur. Allemaal rituelen die uitdrukken dat we ons verhouden tot iets groters dan wij zelf.

De Tau-te Tjing is een boek met daarin 81 gedichten die tezamen de cyclus van het leven, van de Weg, de Tao, uitbeelden. Het laatste gedicht, nummer 81, gaat over onbaatzuchtige doelmatigheid, een houding van geven en ontvangen tegelijkertijd. Het is een gedicht wat gaat over compassie en het loslaten van het ego. Diverse avonden hebben we gesproken over wat de filosoof Levinas verstaat onder een ‘verantwoordelijk moreel en ethisch Mens’ te zijn. Lau-Tse heeft daar ruim 2600 jaar geleden ook over geschreven. Hieronder een vertaling van zijn tekst:

Ware woorden zijn niet mooi.
Mooie woorden zijn niet waar.
Goede mensen redetwisten niet.
Wie redetwist, is niet goed.
Wie weet wat hij weet, is niet geleerd.
Geleerden weten het niet.

De wijze doet geen pogingen om schatten te vergaren.
Hoe meer hij aan anderen geeft, des te groter is zijn overvloed.
Het Tau van de hemel is toegesneden op het allerhoogste, maar berokkent niemand schade.
Het Tau van de wijze is van een natuurlijke, onbaatzuchtige doelmatigheid.

Zitten in stilte is het binnentreden in de innerlijke ruimte waarin je nieuwsgierig volgt wat gaande is. Je volgt de natuurlijke weg van datgene wat je lichaam je laat zien, wat je geest je laat zien. Je aanschouwt de processen van het lijf en de narratieven die vanuit je geest in staat zijn je van het huidige moment af te halen. Als je gehinderd wordt door een te drukke geest en je verleid wordt om je bezig te houden met zaken die of in het verleden dan wel in de toekomst zich afspelen, ervaar je geen overvloed maar is er frustratie of een gemis, dan ben je bezig om ‘schatten te vergaren’.

Om een verantwoordelijk, moreel ethisch Mens te zijn is het nodig dat we vrij zijn, kwetsbaar durven zijn en de nood van de ander binnen durven te laten komen. Dat we vanuit liefde voor onszelf en de ander een afweging maken wat onze beweging zal zijn om die ander te helpen. Dan volgen we de weg, de Tau, van de hemel, het allerhoogste en berokkenen we niemand schade.

Zitten in stilte is van een doelgerichte doelloosheid, we zitten om-niet, we vergaren geen schatten maar zitten om te leren dat we het niet-weten. Er gebeurt van alles om ons heen, we doen handig en soms onverstandig, maar telkens keren we terug naar het anker van het kussen en zitten we in stilte met een onbaatzuchtige doelmatigheid.

Comments are closed.